Dirk is al ruim 25 jaar actief als vrijwilliger bij het Natuurhistorisch Museum Maastricht. Hij is betrokken bij opgravingen, prepareerwerk en onderzoek aan mosasauriërs, waaronder de vondst van mosasaurus Bèr in 1998. Zijn toewijding en kennis zijn van grote waarde voor het museum. Ook bij Naturalis in Leiden is Dirk actief als vrijwilliger.

Het bericht P.  van der Lijnonderscheiding voor vrijwilliger Dirk Cornelissen verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

 Maastricht, 6 oktober 2025 – Paleontoloog dr. John Jagt, verbonden aan het Natuurhistorisch Museum Maastricht, ontvangt aankomend weekend twee prestigieuze onderscheidingen in België: de André Dumont Medaille en de Paleontologica Belgica Award. Beide prijzen erkennen zijn bijdrage aan de geowetenschappen en paleontologie in België en daarbuiten.

De André Dumont Medaille, een van de meest prestigieuze geowetenschappelijke onderscheidingen in België, wordt uitgereikt op 10 oktober in het Museum voor Natuurwetenschappen te Brussel. Deze medaille gaat jaarlijks naar een uitmuntende wetenschapper die buiten België is gevestigd en die gedurende zijn loopbaan een significante bijdrage heeft geleverd aan de aardwetenschappen. John Jagt ontvangt de medaille vanwege zijn gerenommeerde, veelzijdige en grensoverstijgende werk op het Krijt en zijn fossielen.

De Paleontologica Belgica Award wordt op 11 oktober uitgereikt op de Vrije Universiteit Brussel (VUB). De award is een jaarlijkse onderscheiding die wordt toegekend door de Scientific Advisory Board (SAB), een vertegenwoordiging van de volledige geowetenschappelijke gemeenschap in België. De award is een erkenning voor paleontologen die een significante bijdrage leveren aan de Belgische paleontologie, die actief samenwerken met citizen scientists én het brede publiek betrekken bij wetenschappelijk onderzoek. 

Dr. John Jagt, een wetenschapper met wortels in de 19de eeuw

Dr. John Jagt is sinds januari 1991 verbonden aan het Natuurhistorisch Museum Maastricht en noemt zichzelf een “19de-eeuwse natuuronderzoeker in de 21ste eeuw”. Zijn werk bouwt voort op het erfgoed van het 19de-eeuwse driemanschap uit Maastricht: Bosquet, Binkhorst van den Binkhorst en Ubaghs. In mei 2000 promoveerde hij aan de Vrije Universiteit Amsterdam op een proefschrift over zee-egels, zeelelies, zeesterren en slangsterren rond de Krijt-Paleogeen-grens in Zuid-Nederland en Noordoost-België. Hij werkt intensief samen met collega’s in binnen- en buitenland en heeft inmiddels meer dan 275 nieuwe fossiele soorten, geslachten en families beschreven. Binnen de Geologische Vereniging Zuid-Limburg onderhoudt hij nauwe banden met privéverzamelaars, die vaak medeauteurs zijn van wetenschappelijke publicaties of soorten naar zich vernoemd krijgen.

Van museumzaal tot social media: wetenschap voor iedereen

Als conservator van het Natuurhistorisch Museum Maastricht deelt John Jagt met grote gedrevenheid zijn kennis en maakt hij de fossielencollecties toegankelijk voor een breed publiek. Hij werkt nauw samen met citizen scientists om vondsten en collecties te onderzoeken, te conserveren en te ontsluiten. Als docent binnen het Maastricht Science Programme van de Universiteit Maastricht begeleidt hij studenten bij hun onderzoek en in het veld. Daarnaast is hij een enthousiaste verteller, van korte video’s op social media (die soms viral gaan) tot het bekijken en duiden van vakantievondsten van jonge bezoekers. John Jagt slaat een brug tussen wetenschap en publiek, gedreven door nieuwsgierigheid, verwondering en het plezier van het ontdekken. 

Over het Natuurhistorisch Museum Maastricht

Het Natuurhistorisch Museum Maastricht is een unieke plek in de stad. Zowel letterlijk als figuurlijk bevindt het museum zich in het hart van Maastricht en wordt het al generaties lang bezocht door Maastrichtenaren, toeristen en wetenschappers van over de hele wereld. Het museum heeft als missie om het verhaal van het Krijt en de biodiversiteit (van Zuid-Limburg) zichtbaar, tastbaar en relevant te maken voor een breed publiek. In de komende jaren staat een vernieuwing van het museum op de agenda, met als doel het Natuurhistorisch Museum Maastricht te transformeren tot een uitnodigend, eigentijds en toekomstbestendig museum. De vernieuwing krijgt vorm in nauwe samenwerking met stakeholders en doelgroepen, waaronder het onderwijs en kinderen.

Foto: NHMM/Jean-Pierre Geusens

Het bericht Persbericht: Paleontoloog John Jagt ontvangt twee prestigieuze onderscheidingen voor zijn grensverleggend werk verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Op zondag 14 september 2025 is in de ENCI-groeve officieel de Zilveren Spijker geplaatst door het Natuurhistorisch Museum Maastricht (NHMM) en Natuurmonumenten. In het bijzijn van genodigden, partners en vrienden van het museum sloeg paleontoloog Dr. John Jagt, tevens conservator van het NHMM, de spijker op de juiste plaats in kalkrotswand. Met de Zilveren Spijker vragen NHMM en Natuurmonumenten aandacht voor de unieke geologische waarde van de ENCI-groeve en het wereldberoemde Maastrichtien. De Zilveren Spijker is voor het publiek te zien vlakbij het Groevepaviljoen Sint Pietersberg van Natuurmonumenten.

Het Maastrichtien eindigt met de uitsterving van bijna alle dinosauriërs

Het Maastrichtien is een internationaal erkend geologisch tijdvak dat zijn naam dankt aan onze stad. Het beslaat de periode van 72 tot 66 miljoen jaar geleden en vormt het laatste hoofdstuk van het dinotijdperk. Zuid-Limburg zag er toen heel anders uit dan nu. Er was hier toen een warme, ondiepe zee vol leven, van schelpen en haaien tot de beroemde Mosasauriërs. In deze periode leefden ook  iconische dieren zoals de Tyrannosaurus rex. Het tijdvak eindigt met de massa-extinctie waarbij vrijwel alle dinosauriërs verdwenen en het tijdperk van de zoogdieren begon.

Geologische standaard vindt oorsprong in Maastricht

De naam ‘Maastrichtien’ werd in 1849 geïntroduceerd door de Luikse geoloog André Hubert Dumont (1809–1857). Tijdens veldwerk op de Sint-Pietersberg ontdekte hij dat de mergellagen hier sterk afweken van gesteenten elders in Europa. Zijn indeling groeide later uit tot een internationaal aanvaarde geologische standaard, waarmee Maastricht wereldwijd op de kaart is gezet.

Een ludiek eerbetoon aan miljoenen jaren geschiedenis

De Zilveren Spijker is een speelse verwijzing naar de internationale Golden Spike, het ijkpunt waarmee officieel het begin of einde van geologische tijdvakken wordt vastgelegd. Hoewel dat in de ENCI-groeve niet letterlijk mogelijk is, biedt de groeve een uniek inkijkje in het Maastrichtien. De kalksteenlagen en hun fossielen vertellen het verhaal van de tropische zee die hier miljoenen jaren geleden aanwezig was.

Zilveren Spijker geplaatst tijdens Open Monumentendag

De plaatsing van de Zilveren Spijker viel samen met Open Monumentendag. Bezoekers konden het nieuwe herkenningspunt vanaf 12.00 uur bekijken bij het Groevepaviljoen van Natuurmonumenten. In de groeve vonden excursies plaats naar normaal afgesloten plekken, zoals het Geologisch Monument. Rond het paviljoen waren ook informatiestands en activiteiten van onder meer NHMM, de Geologische Vereniging Zuid-Limburg, de Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeves en het mobiele bezoekerscentrum van Natuurmonumenten.

Over het Natuurhistorisch Museum Maastricht

Het Natuurhistorisch Museum Maastricht is een unieke plek in de stad. Zowel letterlijk als figuurlijk bevindt het museum zich in het hart van Maastricht en wordt het al generaties lang bezocht door Maastrichtenaren, toeristen en wetenschappers van over de hele wereld. Het museum heeft als missie om het verhaal van het Maastrichtien en de biodiversiteit (van Zuid-Limburg) zichtbaar, tastbaar en relevant te maken voor een breed publiek. In de komende jaren staat een vernieuwing van het museum op de agenda, met als doel het Natuurhistorisch Museum Maastricht te transformeren tot een uitnodigend, eigentijds en toekomstbestendig museum. De vernieuwing krijgt vorm in nauwe samenwerking met stakeholders en doelgroepen, waaronder het onderwijs en kinderen.

Over Natuurmonumenten

Natuurmonumenten is een vereniging met ruim 945.000 leden en donateurs die zich samen inzetten voor het behoud van natuur in Nederland. De organisatie beschermt en versterkt natuur, landschap en het cultureel erfgoed dat daar onlosmakelijk mee verbonden is. In totaal beheert Eén van de natuurgebieden die Natuurmonumenten beheert is natuurgebied Sint-Pietersberg. De zeldzame kalkhellingen en het unieke microklimaat maken het tot een paradijs voor vlinders, oehoes, vleermuizen en bijzondere planten. Naast de hoge natuurwaarde is het gebied ook van grote geologische en historische betekenis. Door de kalkwinning is miljoenen jaren geschiedenis bloot komen te liggen, een waar paradijs voor nieuwsgierige mensen. Naast de vrij toegankelijke groevewandeling organiseert Natuurmonumenten hier het hele jaar door excursies waarbij bezoekers het gebied kunnen beleven én bijdragen aan het behoud ervan.

Het bericht Perbericht: Zilveren Spijker geplaatst in ENCI-groeve verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Ontdekt in Maastricht
In de zomer van 1849 introduceerde de jonge Luikse geoloog André Hubert Dumont (1809–1857) de naam ‘système maestrichtien’. Tijdens zijn veldwerk op de Sint-Pietersberg zag hij dat de kalkstenen (‘mergel’ in de volksmond) in deze omgeving afweken van gesteenten elders in Europa. De verschillen zaten in korrelgrootte, kleur, de aanwezigheid van vuursteen en de rijke fossielinhoud. Als ondergrens van zijn ‘système maestrichtien’ koos Dumont een opvallend laagje bestaande uit fossiele uitwerpselen, oftewel coprolieten. Hij gaf dit de naam couche à coprolites. Wat Dumont toen niet kon vermoeden, was dat zijn vondst uitgroeide tot een internationaal geaccepteerde geologische tijdseenheid, het Maastrichtien. Daarmee staat Maastricht geologisch wereldwijd op de kaart

Maastrichtien in de spotlight
Op 14 september 2025 wordt in de ENCI-groeve de Zilveren Spijker geplaatst. Dit is een ludieke knipoog naar de internationale ‘Golden Spike’, waarmee officieel het begin of einde van een geologisch tijdvak wordt gemarkeerd. Hoewel dit in de ENCI-groeve niet exact mogelijk is, biedt de groeve een unieke blik op het Maastrichtien. Met de Zilveren Spijker vragen NHMM en Natuurmonumenten aandacht voor het tijdvak Maastrichtien en de unieke geologische rijkdom van de ENCI-groeve en de Sint-Pietersberg. De kalksteenlagen met hun rijke fossielen vertellen het verhaal van de tropische zee die zich ooit op deze plek bevond in een iconisch tijdperk.

Zilveren Spijker voor publiek
Op 14 september vanaf 12.00 uur is de Zilveren Spijker te zien bij het Groevepaviljoen van Natuurmonumenten. In het kader van Open Monumentendag vinden er in de ENCI-groeve verschillende activiteiten plaats, waaronder een excursie naar normaal afgesloten plekken zoals het Geologisch Monument (aanmelden verplicht, beperkt aantal tickets). Rond het Groevepaviljoen zijn informatiestands en kraampjes van onder meer het museum, de Geologische Vereniging Zuid-Limburg, de Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeves en het mobiele bezoekerscentrum van Natuurmonumenten. Tickets en meer info

Over het Natuurhistorisch Museum Maastricht
Het Natuurhistorisch Museum Maastricht is een unieke plek in de stad. Zowel letterlijk als figuurlijk bevindt het museum zich in het hart van Maastricht en wordt het al generaties lang bezocht door Maastrichtenaren, toeristen en wetenschappers van over de hele wereld. Het museum heeft als missie om het verhaal van het Krijt en de biodiversiteit (van Zuid-Limburg) zichtbaar, tastbaar en relevant te maken voor een breed publiek. In de komende jaren staat een vernieuwing van het museum op de agenda, met als doel het Natuurhistorisch Museum Maastricht te transformeren tot een uitnodigend, eigentijds en toekomstbestendig museum. De vernieuwing krijgt vorm in nauwe samenwerking met stakeholders en doelgroepen, waaronder het onderwijs en kinderen.

Over Natuurmonumenten
Natuurmonumenten is een vereniging met ruim 945.000 leden en donateurs die zich samen inzetten voor het behoud van natuur in Nederland. De organisatie beschermt en versterkt natuur, landschap en het cultureel erfgoed dat daar onlosmakelijk mee verbonden is. In totaal beheert Natuurmonumenten zo’n 112.000 hectare natuurgebied. Natuurgebied Sint-Pietersberg is één van de gebieden. De zeldzame kalkhellingen en het unieke microklimaat maken het tot een paradijs voor vlinders, oehoes, vleermuizen en bijzondere planten. Naast de hoge natuurwaarde is het gebied ook van grote geologische en historische betekenis. Door de kalkwinning is miljoenen jaren geschiedenis bloot komen te liggen, een waar paradijs voor nieuwsgierige mensen.
Naast de vrij toegankelijke groevewandeling organiseert Natuurmonumenten hier het hele jaar door excursies waarbij bezoekers de natuur kunnen beleven én bijdragen aan het behoud ervan.

Het bericht Persbericht: Feestelijk moment voor ‘Het Maastrichtien’ – Zilveren Spijker in de ENCI-groeve verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Op zondag 17 augustus organiseert het Natuurhistorisch Museum Maastricht de jaarlijkse familiedag. Het museum is die middag gratis toegankelijk en biedt een gevarieerd programma voor jong en oud, met onder andere een spannende Mosasaurus Race op de Jeker, livemuziek en leuke doe-activiteiten. Ook worden bezoekers uitgenodigd om mee te denken over de toekomstige vernieuwing van het museum.

17 augustus 2025, 13.00 – 17.00 uur

Programma highlights
De Mosasaurus Race is een van hoogtepunten van de dag. Het museum roept grote en kleine ontdekkers op om hun eigen Mosaurus-bootje te bouwen en deel te nemen aan een race over de Jeker tegen andere dino-fans. Deelnameregels zijn te vinden op de website van het museum. Tijdens de middag kunnen bezoekers kennis maken met partners en kunstenaar verbonden aan het museum. Daarnaast kunnen bezoekers vondsten zoals stenen, schelpen of fossielen voorleggen aan paleontologische experts voor identificatie. Bezoekers, jong en oud, worden tevens uitgenodigd om hun ideeën en wensen voor het vernieuwde museum te delen. Dit participatiemoment is onderdeel van het bredere vernieuwingstraject van het Natuurhistorisch Museum, dat in de komende jaren vorm krijgt.

Over het Natuurhistorisch Museum Maastricht
Het Natuurhistorisch Museum Maastricht is een unieke plek in de stad. Zowel letterlijk als figuurlijk bevindt het museum zich in het hart van Maastricht en wordt het al generaties lang bezocht door Maastrichtenaren, toeristen en wetenschappers van over de hele wereld. Het museum heeft als missie om het verhaal van het Krijt en de biodiversiteit (van Zuid-Limburg) zichtbaar, tastbaar en relevant te maken voor een breed publiek.
In de komende jaren staat een vernieuwing van het museum op de agenda, met als doel het Natuurhistorisch Museum Maastricht te transformeren tot een uitnodigend, eigentijds en toekomstbestendig museum. De vernieuwing krijgt vorm in nauwe samenwerking met stakeholders en doelgroepen, waaronder het onderwijs en kinderen, via een participatietraject met gesprekken, workshops en andere vormen van co-creatie.

Voor meer informatie over de familiedag 2025, ga naar https://www.nhmmaastricht.nl/activiteit/familiedag-2025-gratis-toegang/

De tentoonstelling ‘Ontmoet Bèr – Mosasaurus Experience’ is gratis te bezoeken tijdens de familiedag in het Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Foto: NHM Maastricht/ Raoul Limpens

Het bericht Persbericht: Gratis familiedag in het Natuurhistorisch Museum Maastricht verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Het bericht Terugblik Museumnacht 2025 verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

 Paul werkte meer dan 15 jaar als conservator biologie in het Natuurhistorisch Museum Maastricht, waar hij een belangrijke rol speelde in de organisatie en veel heeft betekend voor zijn vakgebied. Als gepromoveerd entomoloog was hij niet alleen deskundig maar ook een ware ambassadeur voor de veldbiologie. Zo was Paul trots dat hij een groot publiek bereikte toen hij tips gaf over het op afstand houden van wespen in 2022. Dat was Paul ten voeten uit, zijn passie voor het vak delen. 

 We zullen Paul enorm gaan missen. Zowel zijn grote betrokkenheid bij zijn werk, maar zeker ook zijn warm en sociaal hart. Hij had oog voor de mensen en dieren om zich heen.We verliezen in hem een deskundige en betrokken collega, maar vooral een fijn mens. Zo zal Paul in onze herinnering blijven.

Het bericht In Memoriam Paul Beuk verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Inmiddels is de collectie De Heer in Maastricht ondergebracht en krijgt ze hernieuwde aandacht – heel terecht, want er zitten nogal wat eye openers in. De Heer toog elk jaar naar Zuid-Limburg, waar hij diverse groeves bezocht en fossielen opkocht van groevearbeiders. Met name de oude groeves Nekami (’t Rooth, Bemelen) en Curfs (Geulhem) waren favoriet. In de Nekami werd de afgegraven mergel via een transportband en een zeeftafel klaargemaakt voor transport. Op die band en tafel kwamen prachtige fossielen tevoorschijn – die leverden de arbeiders een aardig zakcentje op.

Het door Mulder et al. (2016) beschreven materiaal omvat een los opperarmbeen en een dijbeen (beide niet compleet) en twee benen huidplaten (osteodermen). Hoewel dit te weinig is voor een waterdichte soortbepaling is wel duidelijk geworden dat het hierbij gaat om Neosuchia, oftewel nieuwe krokodillen. Dat is de groep die alle nu levende soorten, plus hun fossiele voorlopers, omvat. Jammer genoeg blijven krokodillen zeldzaam in de Maastrichtse kalkstenen – de laatste 25 jaar is er geen enkele nieuwe vondst bijgekomen!

Vanaf 12 mei  jl. zijn ze bij ons te zien in een vitrine naast die met het tandje van onze buidelrat, Maastrichtidelphys meurismeti.

Wetenschappelijk artikel

Literatuur

Het bericht Ook krokodillen in de Maastrichtse Krijtzee verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Het bericht 11 meter lang Mosasaurus skelet bij Natuurhistorisch Museum Maastricht verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.

eXpeditieTV Het Monster Van Maastricht – Mosasaurus: De T. rex Van De Zee

Stel je voor: een monster dat langer is dan een stadsbus, met tanden waarmee het zijn prooi moeiteloos kon verslinden, en een staart waarmee het bliksemsnel door het water schoot. Dit is geen verzinsel – dit is de Mosasaurus, een van de dodelijkste zeeroofdieren die ooit heeft geleefd.

Wat de T. rex was op het land, was de Mosasaurus in de oceanen. En 66 miljoen jaar geleden zwom dit gigantische beest rond… op de plek waar nu Nederland ligt!

Bekijk nu de volledige video op YouTube. Het is een absolute aanrader!

Het bericht eXpeditieTV Het Monster Van Maastricht verscheen eerst op Natuurhistorisch Museum Maastricht.