Deze sessie is geïnspireerd door de verhalen van mijn moeder. Zij vertelde hoe ze vóór de oorlog met haar joodse vriendinnetjes naar de lagere school ging. Mijn moeder vond een aantal oude schoolfoto's terug, en door die foto's herinnerde zij zich de namen van 2 van de joodse meisjes.,Witta Schmidt en Mieneke (Maria) van Os. Dit is de laatste foto uit 1939 waarop ze samen te zien zijn. De joodse meisjes gingen voor de oorlog samen met mijn moeder naar de katholieke lagere school in Maastricht. Ze liepen samen naar school, speelden samen op de speelplaats, kortom ze waren vriendinnen. Ze schreven ook in het poëziealbum van mijn moeder.
Het lot van de joodse vriendinnen:
Mijn moeder heeft zich altijd afgevraagd hoe het met haar vriendinnen is verlopen. Ze wist natuurlijk van de razia's in Maastricht. Na 65 jaar kreeg mijn moeder pas duidelijkheid over het lot van 2 van de 3 joodse vriendinnen:Tijdens een zoektocht op de centrale database van joodse oorlogslachtoffers ( Yad Vashem) en de Nederlandse website joodsmonument werd het duidelijk wat het tragische lot van haar vriendinnen en hun familie was.
Maria
(Mien) Os
Zij woonde in het huis Kleine Stokstraat 1 in Maastricht, samen met haar
moeder en tante.
Geboren in Maastricht op 6-11-1925 , vermoord in Auschwitz
op 31-08-1942
Toen na de oorlog het verlaten huis werd geïnventariseerd werd alleen
nog kleding teruggevonden.
Witha
(Wittchen) Schmidt:
Zij woonde met haar familie aan de Capucijnenstraat 96 in Maastricht.
De hele familie Schmidt was gevlucht uit Oberhausen in Duitsland (waarschijnlijk
al in 1933). Haar vader was meubelhandelaar. Het gezin is waarschijnlijk
op 29-12-1942 gedeporteerd. Witha is op 21 mei 1943 vermoord in Sobibor,
ze was toen 17 jaar oud.
Inval van de duitsers
Het gewone leven veranderde dramatisch in 1940 bij het begin van de oorlog. Tijdens de bezetting door de nazi's werden de joodse mensen in Maastricht, net als in de rest van Nederland , steeds verder geïsoleerd. De joodse kinderen moesten naar aparte scholen, het werd verboden om naar hun oude school te gaan. Daardoor verloren de vriendinnen elkaar uit het oog. Lees hier verderDe isolatie
In 1941 werd de anti-joodse politiek stap voor stap voortgezet, waarbij de nazi's rekening hielden met de Nederlandse verhoudingen en gebruik maakten van de mogelijkheden die het goed-geregelde Nederland bood. Het eerste doel van de anti-joodse maatregelen was: de joden zoveel mogelijk afzonderen van de rest van de bevolking (isolering). Lees hier verder
De Jodenster
Met ingang van 3 mei 1942 moesten alle joodse mensen een jodenster dragen,De maatregel gold voor volwassenen èn kinderen. Alleen kinderen jonger dan zes jaar mochten zonder ster. In het midden van het kenteken stond het woord 'Jood', in zwarte, pseudo-hebreeuwse letters. Het had de vorm van de Davidster (sinds de negentiende eeuw een bekend joodse symbool). Met de invoering van de gele ster werd dat isolement compleet. In de zomer van 1942 begonnen de deportaties naar de vernietigingskampen. Lees hier verder
De deportaties (afkomstig van de website Joodsmonument)
In de zomer van 1942 begonnen de grootschalige deportaties van joden uit Nederland. Het tijdschema voor de deportaties en de aantallen mensen die gedeporteerd moesten worden werden in Berlijn bepaald door Adolf Eichmann. Vierduizend joden moesten er mee met de eerste transporten, die van 14 tot en met 17 juli 1942 plaatsvonden. Maar mensen reageerden nauwelijks op hun oproepen en kwamen zich niet melden. Om toch het aantal van vierduizend te halen werden joden (die nu door de ster goed herkenbaar waren) van straat opgepakt. Ook joden die al in kamp Westerbork zaten werden op transport gesteld en naar Auschwitz in Polen gedeporteerd. Lees hier verder
Nederlanders en de Jodenvervolging
Na de oorlog is vaak de vraag gesteld. Hadden wij Nederlanders niet meer kunnen doen aan de Jodenvervolging ? Zeker, de duitsers profiteerden van de voortreffelijke Nederlandse registratie van burgers.Recent is een vergelijkend onderzoek gedaan naar het verzet van de burgers tegen de jodenvervolging in Luiken en in Maastricht. Een van de conclusies is dat de bevolking van Luik veel meer verzet bood tegen de duitsers. Als gevolg daarvan zijn in Luik relatief veel minder joodse mensen gedeporteerd dan in Maastricht. Lees hier verder.
Nog meer informatie
Lijst van te raadplegen organisaties ten behoeve van nabestaanden van Joodse Tweede Wereldoorlogslachtoffers
Lijst van De joodse bewoners van MaastrichtVolledig overzicht van de deportaties uit Maastricht